Sistema Ka'p'el Nah (Sistema Dos Pisos)

Nurkowanie jaskiniowe w Meksyku, na Riviera Maya

Sistema Dos Pisos (Sistema Ka'p'el Nah) leży kilka kilometrów na południe od Tulum. Najwygodniejsze wejście do systemu poprzez Cenote Jaaleb (Cenote Dos Pisos Sur), osiągalną z rancho Campesino, należącego do Dona Roberto Canche Camara. Wjazd przez bramę widoczną z drogi 307, po prawej stronie w kierunku na Chetumal. Nurkowanie jaskiniowe na drugim, głębszym piętrze systemu, lub w nowej części jaskini w rejonie Cenote Monkey Dust wymaga przeniesienia butli przez selvę do Cenote Báalam (Cenote Dos Pisos Norte), osiągalnej drogą przez las z tego samego rancho. W systemie Dos Pisos po dziś dzień odkryto cenoty: Jaaleb, Báalam, Soots', Fred's Shaft i Monkey Dust. Jednego dnia nie wystarczy, aby pod wodą odwiedzić je wszystkie ;)

Sistema Dos Pisos - zjazd z drogi 307: N 20˚ 10' 57,8" W 87 32' 10,1"
Cenote Jaaleb (Cenote Dos Pisos Sur): N 20˚ 11' 23,3" W 87 32' 31,7"
Cenote Báalam (Cenote Dos Pisos Norte): N 20˚ 11' 35,4" W 87 32' 50,8"

 

Eksploracja systemu Dos Pisos (Ka'p'el Nah)

Eksploracja systemu Dos Pisos (Ka'p'el Nah) rozpoczęła się w roku 2000-nym. Gunnar Wagner i Robbie Schmittner położyli tu w ciągu dwóch tygodni 12150 stóp poręczówki. Oryginalna nazwa Cenote Jaaleb brzmiała Tepezcuintle/Tepisquintle (to samo znaczenie co Jaaleb). Jednakże po odkryciu przy Cenote Báalam dwóch korytarzy prowadzących na głębokość 24,4 m (80 stóp) pojawiła się nazwa Dos Pisos (maaya ta'an: Ka'p'el Nah), która roboczo przylgnęła do obydwu cenot, jako Dos Pisos Sur oraz Dos Pisos Norte. Jaaleb - Tepezcuintle to paka nizinna (Cuniculus paca), średniej wielkości gryzoń, spotykany w Ameryce Południowej i Środkowej. Paka, z białymi plamkami na futrze przypomina nieco z wyglądu świnkę morską, stąd morze spotykane w literaturze błędne nazewnictwo Cenote Jaaleb, jako Cenote Pig. Zdarza się również nieprawidłowy zapis fonetyczny Haal Ep - w maaya ta'an, języku Majów zamieszkujących półwysep Jukatan nie występują słowa zaczynające się od litery H.

Kolejny rozdział eksploracji Sistema Dos Pisos (Ka'p'el Nah) miał miejsce dopiero w roku 2008, kiedy ponownego surveyu jaskini dokonali Nadia Berni i David Sieff oraz Bil Phillips, Robin Greaves i Dave Long. Eksploracja trwała trzy lata. Odkryto wtedy zawał, który odsłonił spory nowy korytarz i dodał do systemu kolejną cenotę, pozwalającą na dalszą eksplorację Dos Pisos. Tą gigantyczną część Sistema Dos Pisos, znaną też jako Monkey Dust znajdziecie na nowiutkiej mapie wydanej przez QRSS (Quintana Roo Speleological Survey) . Na dzień zamknięcia eksploracji przez Nadię Berni i Davida Sieffa w maju 2012 system Dos Pisos (Ka'p'el Nah) osiągnął długość 14.176 m (46.509 stóp). Chwilowo jest to dwunasty pod względem długości system jaskiniowy na Riviera Maya ;)


 

Nurkowanie jaskiniowe w Sistema Dos Pisos (Ka'p'el Nah) 

Nurkowanie w Sistema Dos Pisos (Ka'p'el Nah) to przede wszystkim epicki trawers z Cenote Jaaleb (Cenote Dos Pisos Sur) do Cenote Báalam (Cenote Dos Pisos Norte). Nurkowanie jaskiniowe rozpoczynamy tu od przepłynięcia około 70-cio metrowej długości korytarza z nisko zawieszonym sklepieniem. W drodze przez korytarz nurkom jaskiniowym towarzyszą niestety zgraje lustrzeni (Astyanax mexicanus), polujące w świetle naszych latarek na bezbronne troglobionty (ślepą najczęściej faunę jaskiniową). Następnie otwiera się dla nas przepięknie udekorowana jaskinia z kilkoma stalagnatami, należącymi do najwyższych na Riviera Maya. Trawers Cenote Jaaleb do Cenote Báalam ma długość ponad kilometra. Robi się go pod prąd i przy dobrym zużyciu powietrza z dwóch butli o pojemności 11,1 l powinno śmiało wystarczyć na nurkowanie do 1/3. Po drodze dwa istotne punkty nawigacyjne: T prowadzące ku północnej części jaskini (The Northern Line, Killing Joke Line) i bardzo krótki jump, przypominający T. To jedno z najpiękniejszych nurkowań jaskiniowych w Meksyku, na Jukatanie i na Riviera Maya.

Nurkowanie jaskiniowe w powrotnym kierunku, czyli trawers z Cenote Báalam (Cenote Dos Pisos Norte) do Cenote Jaaleb (Cenote Dos Pisos Sur), dzięki sprzyjającemu prądowi zabiera znacznie mniej czasu. Przed osiągnięciem trzeciej powinno wystarczyć gazu na rzut okiem w korytarze w okolicach Cenote Jaaleb. Szczególnie warto sprawdzić pierwsze dwa jumpy w prawo po wyjściu z korytarza Cenote Jaaleb. Nurkowanie w tej części systemu przypomina nurkowanie w dżungli, dzięki niesamowicie licznym włosowatym korzeniom drzew zwieszających się ze sklepienia.  Drugi i trzeci jump w prawo (w lewo, wracając z Cenote Báalam) tworzą malowniczą pętlę Braine Loop. Mamy tu również sporo zwisających korzeni, ale również przepiękne dekoracje krasowe. Warto pokusić się o sprawdzenie skrótu prowadzącego przez przepięknym dwupiętrowy pasaż do liny głównej (biała strzałka, znajdziecie ;) tylko delikatnie z jaskinią!).

Pierwszy jump w lewo po wyjściu z korytarza Cenote Jaaleb prowadzi do syfonu. W tej części systemu również jest pięknie, ale raczej nie powinno pchać się tutaj w twinsecie. Pierwsze T to skrzyżowanie dające wybór jedna, albo druga cenota. W obie strony jest wąsko. Ścieżka w lewo doprowadzi Was do Cenote Soots' (Nietoperz), ścieżka w prawo prowadzi do malowniczej Cenote Fred's Shaft. Na pierwsze i kolejne nurkowanie jaskiniowe w Sistema Dos Pisos warto zabrać ze sobą mapę QRSS, obrazującą część systemu, której kręgosłupem jest trawers z Cenote Jaaleb (Cenote Dos Pisos Sur) do Cenote Báalam (Cenote Dos Pisos Norte). Bardzo ostrożnie z jaskinią i pamiętajcie, że tutaj każdy jest kowalem swojej wizury, szczególnie w syfonach/downstreamach ;) oraz swojego losu...