Eksploracja systemu Ox Bel Ha

Nurkowanie jaskiniowe na Riviera Maya, Jukatan, Meksyk

 

Ox Bel Ha

Mapa Sistema Ox Bel Ha z maja 1999 r. Ox Bel Ha jako trzecia najdłuższa zalana jaskinia na Ziemi.

 

Początki eksploracji systemu Ox Bel Ha sięgają roku 1996, kiedy Bil Phillips, Orane Douxami, Travis Mack i Sam Meacham w towarzystwie dwóch Majów: Juan Toon i Juan Garcia, próbowali dotrzeć przez gęstą selvę na południe od Tulum do Cenote Emerald, którą postawili sobie za cel po analizie zdjęć lotniczych. Po drodze odkryli piękną Cenote Canales, gęsto zamieszkaną przez krokodyle. Cenote Emerald okazała się mieć aż 170 m długości. Kolejne 18 miesięcy zajęły jednak negocjacje z Majami, będącymi właścicielami terenu. Stały obóz założono przy Cenote Amber, a do Bila Phillipsa i Sama Meachama dołączyli wtedy Fred Devos i Daniel Riordan. Wkrótce nowy system jaskiniowy Esmeralda miał już 11 km długości i łączył 8 cenot.

System Ox Bel Ha miał powstać z połączenia trzech, eksplorowanych niezależnie jaskiń. Od czerwca 1998 do marca 1999 Bernd Birnbach i Chriss le Maillot inwentaryzowali jaskinie wokół Cenote Tarpon, eksplorowanej wcześniej przez French Cave Diving Federation oraz wokół Cenote Del Mar, którą z Cenote Tarpon połączyli wcześniej Steve Gerrard, Tamara Kendle, Steve Keene i Sue Sharples. Używając konfiguracji sidemount le Maillot i Birnbach rozbudowali oporęczowane tam 1,8 km o kolejne 18 km. Tak powstał system Chikin Ha (nie mylić z Cenote Chikin Ha w Sistema Ponderosa). Kiedy dołączył do nich Daniel Riordan wkrótce odkryli potrójne połączenie systemu Chikin Ha z Morzem Karaibskim. Wzajemne położenie systemów Chikin Ha i Emerald dawało nadzieję, że należą one do jednego większego systemu. Co więcej pomiędzy Chikin Ha i Emerald eksplorację prowadzili wtedy Kay i Gary Walten, a ich system Ya’ax Chen miał już około 18 km długości.

Ox Bel Ha to owoc współpracy eksploratorów. Trzy zespoły porozumiały się co do możliwości wspólnej eksploracji, a na wypadek jej powodzenia wybrano nazwę dla nowego systemu, symbolizującą ową troistość. Ox Bel Ha to w maaya ta’an, języku Majów zamieszkujących półwysep Jukatan Trzy Wodne Ścieżki. 13-go Marca 1999 udało się połączyć systemy Chikin Ha i Esmeralda (Bernd Birnbach i Christopher le Maillot). Nie udało się wtedy znaleźć połączenia z systemem Ya’ax Chen, ale nazwa Ox Bel Ha, systemu mającego ponad 33 km długości zajaśniała ogniem na jaskiniowym firmamencie Riviera Maya. Do zespołu eksploratorów dołączyła wtedy Sabine Schnittger. W Maju 1999, poprzez Cenote Yax Kai do Ox Bel Ha dołączono kolejne 14 km jaskiń. Mający już wtedy 47 km system Ox Bel Ha stanął na podium trzech najdłuższych zalanych systemów jaskiniowych na Ziemi.