Blue Abyss – nurkowanie w Sac Aktun 2018
2018-01-26
Kopalnia Ojamo, nurkowanie jaskiniowe (overhead) w Finlandii
2018-04-17
Robbie Schmittner & Guillermo de Anda

Robbie Schmittner & Guillermo de Anda

Sac Aktun (347 km), najdłuższą zalaną jaskinią Ziemi

Meksyk, Riviera Maya, Cenoty, eksploracja

Najdłuższa zalana jaskinia na Ziemi? Przez kilka ostatnich lat była nią mająca 270 174 m Ox Bel Ha na Riviera Maya, wcześniej przez kilka lat Ox Bel Ha i Sac Aktun często zamieniały się prowadzeniem, czasami nawet po kilka razy do roku. Drugi na podium system Sac Aktun ustępował ostatnio Ox Bel Ha ledwie o kilka kilometrów, ale 347 km? Co zmieniło się tak drastycznie na polu eksploracji zalanych jaskiń w Meksyku?

 

 

Wielkie Połączenie. W styczniu 2018, kiedy jak co roku wybraliśmy się na nurkowanie jaskiniowe do Meksyku, już pierwszego dnia przy wejściu do cenoty dotarła do nas wieść, podawana szeptem z ust do ust: „Znaleziono połączenie pomiędzy systemami Dos Ojos i Sac Aktun! System Dos Ojos właśnie przestał istnieć. Oficjalna informacja na ten temat będzie podana do wiadomości już za kilka dni. Wielkim odkrywcą jest Robbie Schmittner..„. Sensacja! Choć nareszcie, bo tego połączenia liczni eksploratorzy jaskiniowi z Jukatanu, ale i z całego świata poszukiwali przecież od dawna…

Dos Ojos przestał istnieć? Dos Ojos to nazwa zespołu cenot, kojarzących się zapewne każdemu nurkowi rekreacyjnemu, który odbył już pielgrzymkę na półwysep Jukatan i zaliczył nurkowanie kawernowe w meksykańskich Cenotach. Ojo Este (Oko Wschodnie), Ojo Oeste (Oko Zachodnie), Batcave (Jaskinia Nietoperzy), piękno tych jaskiń nie bez powodu zarejestrowane zostało na filmie BBC „Planet Earth” w odcinku „Jaskinie”. Mało który nurek rekreacyjny zdawał sobie jednak sprawę, że Dos Ojos to do niedawna również nazwa potężnego systemu jaskiniowego, przez długie lata trzeciego co do długości systemu jaskiniowego na Jukatanie, który kilka lat temu ostatecznie zepchnięty został z podium przez powiększający się systematycznie system Koox Ba’al. W Sistema Dos Ojos, prócz Cenote Dos Ojos znajdowała się choćby popularna wśród nurków jaskiniowych Cenote The Pit (obecnie Cenote Jacinto Pat). Zgodnie jednak z zasadą, że przy odkryciu połączenia pomiędzy dwoma systemami jaskiniowymi wygrywa dłuższy z nich, Sistema Sac Aktun, mający 263 793 m długości i 192 cenoty, wchłonął system Dos Ojos, który przed śmiercią miał długość 83 300 m oraz 30 cenot. Ostatnim eksploratorem Sistema Dos Ojos, który przedłużył jaskinię do jej finalnej długości był Alessandro Reato w …2014 roku.

Kilkanaście lat poszukiwań – to była naprawdę długa eksploracja… Zespół nurków-eksploratorów jaskiniowych działający pod egidą gigantycznego projektu Gran Acuífero Maya, w składzie Robbie Schmittner, Marty O Farrell, Jim Josiak i Sev Regehr pracował wprawdzie nad połączeniem obydwu systemów zaledwie przez 10 miesięcy, jednak samego połączenia Dos Ojos z Sac Aktun Robbie Schmittner, który pełni funkcję dyrektora eksploracji w projekcie Gran Acuífero Maya poszukiwał przez ostatnie 14 lat! Projekt Gran Acuífero Maya, zarządzany przez archeologa podwodnego i majanistę dr Guillermo de Anda zadedykował swoje wielkie odkrycie pamięci Bila Phillipsa, który jaskinie Jukatanu eksplorował ponad 40 lat. Nieodżałowany Bil Phillips, który był również naszym mentorem, pełnił funkcje m.in. dyrektora Quintana Roo Speleological Survey oraz naczelnego kartografa Gran Acuífero Maya. Bil Phillips inspirował pokolenia nurków jaskiniowych, instruktorów i eksploratorów…

 

 

Najgłębsza jaskinia na Riviera Maya. System Dos Ojos, oprócz 30-tu cenot i ponad 83 km zalanych korytarzy wniósł w posagu systemowi Sac Aktun również najgłębsze miejsce w jaskiniach na Riviera Maya, a mianowicie korytarz Skid Row Passage o głębokości 119,1 m, odkryty przez Steve’a Bogaertsa i Dana Linsa w 2002 roku. Najgłębsze miejsce w systemie Sac Aktun miało 101,2 m i znajdowało się pod krasową studnią Blue Abyss, o 45 minut nurkowania jaskiniowego od Cenote Sac Aktun, zwanej dawniej Cenote Pet Cemetery. System Sac Aktun stał się zatem odtąd nie tylko najdłuższą zalaną jaskinią na Ziemi, ale również najgłębszą jaskinią na Riviera Maya. Skid Road Passage w dawnym systemie Dos Ojos, znajduje się pod Cenote Ejido Jacinto Pat, znaną dawniej również jako Cenote The Pit.

Największe stanowisko archeologiczne Ziemi? O palmę pierwszeństwa pod względem największego, najbardziej rozległego, czy najstarszego stanowiska archeologicznego Ziemi rywalizuje z pewnością wiele różnych miejsc. O ile trudno jest porównywać długość Sistema Sac Aktun z np. powierzchnią rozległego kompleksu Angkor Wat, jest Sac Aktun z pewnością jednym z najważniejszych kompleksów stanowisk archeologicznych Ziemi. Odkrycie kluczowego kilometra korytarzy, łączących dawny system Dos Ojos z supersystemem Sac Aktun pozwoliło na zgromadzenie w ramach jednego systemu co najmniej setki ważnych i bardzo ważnych stanowisk archeologicznych. Kto nie słyszał o Nayi, kilkunastoletniej dziewczynce, której szkielet odnaleziono na dnie mrocznej studni krasowej Hoyo Negro? Szkielety Paleoamerykanów znajdowane w jaskiniach na Riviera Maya mają naprawdę wiele do wniesienia w trwających od dziesięcioleci sporach o kalendarz i szlaki migracji gatunku ludzkiego na kontynenty Ameryk. System Dos Ojos wniósł do Sac Aktun choćby mające po kilkanaście tysięcy lat szkielety z Cenote The Pit (oba niestety dawno wyjęte z jaskini ). W całym systemie Sac Aktun znajduje się teraz ponad setka stanowisk, pochodzących od czasów prehistorycznych, kiedy suche jaskinie Jukatanu stanowiły schronienie ludzi i zwierząt, po wspaniałą cywilizację Majów, dla której zalane już w tym czasie jaskinie, a właściwie widoczne na powierzchni cenoty były przejściami do Zaświatów, znanych w różnych majańskich językach, jako Mitnal, bądź też Xibalba.

Co dalej i czy to koniec wielkiej eksploracji na Jukatanie? W sensie, czy będę kolejne zmiany na prowadzeniu? W tej chwili to już mało prawdopodobne… Jeśli spojrzycie na mapy jaskiniowe półwyspu Jukatan i Riviera Maya na przyłączenie do gigantycznego systemu Sac Aktun czekają cztery kolejne systemy. Nie ma wśród nich Ox Bel Ha, ale też mało prawdopodobne, by poprzedni zwycięzca: system Ox Bel Ha, był w stanie urosnąć na tyle by móc ponownie zagrozić superolbrzymowi Sac Aktun. Wydaje się zatem, że trwający ostatnie trzydzieści lat wyścig o najdłuższą zalaną jaskinię na Ziemi właśnie dobiegł końca. W wyścigu tym padło wiele głośnych przed laty systemów, jak Aktun Hu, Xcaret – pierwsza najdłuższa jaskinia na Jukatanie, która na początku lat 80′ miała zaledwie 1100 m, czy wspaniały Nohoch Nah Chich, któremu w momencie wchłaniania systemu przez najdłuższy dziś na świecie Sac Aktun do zwycięstwa brakowało zaledwie kilkunastu kilometrów… To jednak z pewnością nie koniec wielkiej eksploracji. Śmiałkom chcącym przesuwać dalej horyzont ludzkiego poznania nadal polecamy zatem nurkowanie jaskiniowe, a jaskinie na Riviera Maya skrywają z pewnością jeszcze wiele tajemnic 😉

 

2 Komentarze

  1. […] kolapsu potężnej cywilizacji => Majów. Około dwustu takich stanowisk jest teraz częścią => Sac Aktun – najdłuższego systemu zalanych jaskiń na Ziemi, który trzeba w związku z tym odpowiednio […]

  2. […] => Wielkie Połączenie jaskiń Sac Aktun i Dos Ojos na półwyspie Jukatan w Meksyku, 10-go stycznia 2018, zrealizowane przez zespół eksploratorów jaskiniowych Gran Acuífero Maya pod kierownictwem Robby’ego Schmittnera to nie tylko jedno z największych dokonań w historii eksploracji jaskiń. Wielkie Połączenie pozwoliło również zgromadzić w jednym miejscu prawie 200 ważnych stanowisk archeologicznych i paleontologicznych, jak => Naia z Hoyo Negro. Zdaniem Guillermo de Anda, szefa programu Gran Acuífero Maya system jaskiniowy Sac Aktun to jeden z najważniejszych zespołów stanowisk archeologicznych na Ziemi, który w związku z tym trzeba odpowiednio chronić. […]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *