Alessandro Reato
Mapa Sistema Xunaan Ha, Hol Kin Section z nagrodą Salonu Kartograficznego NSS 2011
2011-09-24
Mapa Sistema Minotauro z nagrodą Salonu Kartograficznego NSS 2014
2014-08-04
Indiana Jones - Clovis First paradigm

Indiana Jones - Clovis First paradigm

Naia z Hoyo Negro – czy szkielet nastolatki pogodzi sprzeczne teorie?

Antropologia, paleontologia, jaskiniowa archeologia podwodna, Paleoamerykanie, Paleoindianie, kalendarz  i szlaki migracji człowieka na kontynenty Ameryk

Nurkowanie jaskiniowe przesuwa horyzonty ludzkiego poznania nie tylko jeśli chodzi o nowe korytarze i komnaty. Nurkowanie w meksykańskich jaskiniach na Riviera Maya to również liczne, bardzo często sensacyjne znaleziska z dziedzin takich, jak antropologia, archeologia, geologia, czy paleontologia. Półwysep Jukatan pełen jest ukrytych w jaskiniach tajemnic. Oto jedna z nich…

Kalendarz zasiedlania oraz szlaki migracji gatunku ludzkiego na kontynenty Ameryk od lat budzą wśród badaczy wiele kontrowersji. Stanowiska takie, jak Meadowcroft, Cactus Hill, Arlington Springs, czy Calico, a do niedawna również Człowiek z Kennewick są powodem ożywionych naukowych i często jeszcze żywszych pozanaukowych dyskusji, burząc uznawaną od lat przez wpływowych archeologów północnoamerykańskich tzw. krótką chronologię migracji znaną również, jako paradygmat Clovis, bądź też Bariera Clovis (eng. Clovis First). Zgodnie z tą teorią kultura Clovis była najstarszą grupą ludzi kolonizujących kontynenty Ameryk jakieś 12.600 lat temu, przedostając się tam przez suchą w owym czasie Cieśninę Beringa. Jeszcze więcej kontrowersji związanych z datowaniem i antropogenicznym pochodzeniem znalezisk budzą, stanowiska położone poza terytorium USA, jak Piedra Furada i Santa Elina w Brazylii, czy Monte Verde w Chile, przebijające horyzont Clovis często o dziesiątki tysięcy lat…

Istotnych faktów w dyskusji dotyczącej chronologii i szlaków zasiedlania kontynentów amerykańskich dostarczyły badania podwodne w jaskiniach północnego Jukatanu. Rozległe systemy zalanych obecnie jaskiń na Riviera Maya dawały w okresie zlodowaceń w plejstocenie schronienie zwierzętom i ludziom, zaś materiał kostny w wodzie zachowuje się znacznie lepiej niż na powierzchni. W okolicach Tulum nurkowie jaskiniowi zgłosili odnalezienie ośmiu szkieletów Paleoamerykanów, ludzi posiadających cechy fenotypowe wskazujące na ich pochodzenie z Azji Południowo-Wschodniej, nie zaś jak dzisiejszych Indian z Syberii i Beryngii. Co więcej, datowania niektórych szkieletów z okolic Tulum (Ewa z Naharon), poprzedzają horyzont kultury Clovis, uznawanej przez ogół północnoamerykańskich archeologów za najstarszą w Amerykach. Datowania te, podobnie jak datowania z Monte Verde, czy Piedra Furada są, więc w efekcie często poddawane w wątpliwość.

W roku 2007 grupa nurków jaskiniowych: Alex Alvarez, Franco Atollini i Alberto Nava zgłosiła odkrycie dziewiątego ludzkiego szkieletu w zalanej jaskiniowej studni Hoyo Negro, w części Outland, sekcji Aktun Hu, w systemie jaskiniowym Sac Aktun. Studnia ta – lej krasowy, który nie ma bezpośredniego kontaktu z powierzchnią, znajduje się o kilkaset metrów od najbliższej cenoty Ojo del Tigre. Na dnie studni, oprócz szkieletu nastolatki znaleziono kilkadziesiąt szkieletów plejstoceńskiej fauny i megafauny, jaka zamieszkiwała półwysep Jukatan w okresie ostatnich zlodowaceń. Szkielet dziewczynki, nazwanej przez odkrywców Naia, wykazujący typowe fenotypowe cechy paleoamerykańskie, wydatowany został metodą uranowo-torową na nie mniej niż 13-12 tys. lat. Ponieważ materia organiczna, a konkretnie kolagen w słonej wodzie zachowuje się słabo, James C. Chatters zastosował rewolucyjne podejście zamiast wątpliwej materii organicznej datując florety, które wykrystalizowały na powierzchni szkieletu już po śmierci dziewczynki. Nie mniej sensacyjne okazały się jednak wyniki badań mitochondrialnego DNA pochodzącego z miazgi zębowej Nai. Zidentyfikowano w niej bowiem haploid D1, który utworzył się w Beryngii, co po raz pierwszy wiąże Paleoamerykanów ze szlakiem migracji ludzkiej przez Azję Północno-Wschodnią.

Hoyo Negro, nurkowanie jaskiniowe w Meksyku, Riviera Maya, Jukatan

Hoyo Negro, nurkowanie jaskiniowe w Meksyku, Riviera Maya, Jukatan

Nurkowanie jaskiniowe to zatem nie tylko wysublimowana rozrywka. Naia to bardzo istotny fakt w kwestii chronologii oraz szlaków migracji ludzkiej na kontynenty Ameryk. Jedna jaskółka jednak jeszcze wiosny nie czyni. Podwodne jaskinie północnego Jukatanu skrywają z pewnością jeszcze wiele podobnych znalezisk. Powodzenie dalszych badań wymaga jednak ścisłej współpracy archeologów, antropologów i paleontologów ze środowiskiem nurków jaskiniowych eksplorujących miejsca, do których długo jeszcze nie dotrze nikt inny poza nimi…

3 Komentarze

  1. […] najcenniejszych stanowisk archeologicznych i paleontologicznych na świecie. Niektóre z nich, jak => Naia z Hoyo Negro, czy => Skradziona Dziewczynka z Chan Hol zawierają klucze do rozwiązania zagadek dotyczących […]

  2. […] w jednym miejscu prawie 200 ważnych stanowisk archeologicznych i paleontologicznych, jak => Naia z Hoyo Negro. Zdaniem Guillermo de Anda, szefa programu Gran Acuífero Maya system jaskiniowy Sac Aktun to […]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *