Cenote Tortugas – nowy gatunek plejstoceńskiej megafauny

Meksyk, paleobiologia, Xibalbaonyx exinteris, Cenote Tortugas, Ruta de los Cenotes, Riviera Maya, Jukatan.

W 2017 roku prezentowaliśmy odkrycie nowego gatunku gigantycznego leniwca Xibalbaonyx oviceps w Cenote El Zapote. Cenote El Zapote znajduje się przy tak zwanej Ruta de los Cenotes, w rejonie Puerto Morelos. To zespół fojb, czyli studni krasowych odciętych od systemu jaskiniowego. Charakteryzują się one dość dużą głębokością i specyficznymi warunkami środowiskowymi. Wiadomo, że warunki te pozwalają na jeden z najciekawszych ewenementów biologiczno-geologicznych, jakie zachodzą w Cenotach – powstawanie i rozrost formacji krasowych w warunkach całkowitego zalania przez wodę. To słynne Hells Bells! W czeluściach sąsiadującej z Cenote Zapote  cenoty Tortugas odkryto jednak właśnie kolejny nieznany gatunek plejstoceńskiego stwora…

Cenote Tortugas - nowy gatunek Xibalbaonyx exinferis
Cenote Tortugas i miejsce znalezienia szczątek Xibalbaonyx exinferis (Stinnesbeck 2020:Figure 1b)

Cenote Tortugas – Ruta de los Cenotes

Cenota Tortugas leży, podobnie jak Cenote Zapote, przy Ruta de los Cenotes, łączącej Puerto Morelos z drogą federalną 180 łączącą Cancun z Valladolid. Wejście do cenoty ma średnicę 25 m, lustro wody znajduje się jakieś 5 m poniżej poziomu gruntu. Talus cenoty Tortugas jest asymetryczny i przyklejony do bardziej pionowej ze ścian. Szczyt talusa znajduje się na głębokości 29 m. Haloklina zaczyna się tu, podobnie jak w Cenote Zapote, na 32 m. Jednak w Cenote Tortugas prowadzi aż do dna cenoty. Głębokość Cenote Tortugas to ponad 55 m.

Cenote Tortugas – nowy gatunek leniwca

Xibalabonyx exinferis był najmniejszym spośród trzech jukatańskich gatunków leniwców. Podobnie jak Xibalbaonyx oviceps i Nohochichak xibalbakah jest gatunkiem endemicznym dla półwyspu Jukatan. Te trzy gatunki tworzą jednak wspólny klad z pozostałymi mezoamerykańskimi gatunkami z rodzajów Meizonyx i Zacatzontli. Spora ilość endemicznych gatunków na półwyspie Jukatan wskazuje na jego geograficzną i ekologiczną izolację. Endemiczne na Jakatanie były również Muknalia minima i Panthera balamoides.

Znaczenie odkrycia dla paleobiologii Ameryk

Analizy zespółu badawczego Sarah R. Stinnesbeck sugerują zatem środkowoamerykańską radiację ogromnych leniwców. Wydają się również potwierdzać ich generalne pochodzenie z Ameryki Południowej. Tym razem jednak wskazują na bliższe związki filogenetyczne jukatańskich leniwców: Xibalbaonyx i Nohochichak z południowoamerykańskimi Megistonyx i Ahtherium aniżeli z bliższymi im geograficznie leniwcami z Indii Zachodnich. Przez Indie Zachodnie rozumiemy tu Małe Antyle, Wielkie Antyle i Bahamy. Podobny wniosek wspiera w szczególności bliskie pokrewieństwo filogenetyczne Xibalbaonyx exinferis z późnomioceńskim Zacatzontli z meksykańskiego stanu Jalisco wczesnoplejstoceńskiego Meizonyx z Salwadoru. Co więcej, w stanie Jalisco odkryto też szczątki leniwca z rodzaju XibalbaonyxXibalbaonyx microcaninus.

Bibliografia:

Sarah R. Stinnesbeck, Wolfgang Stinnesbeck, Eberhard Frey, Jerónimo Avilés Olguín Segovia, Arturo González González

2020 “Xibalbaonyx exinferis n. sp. (Megalonychidae), a new Pleistocene ground sloth from the Yucatán Peninsula, Mexico.”, w Historical Biology DOI: 10.1080/08912963.2020.1754817

Sarah R. Stinnesbeck, Eberhard Frey, Wolfgang Stinnesbeck

2018 “New insights on the paleogeographic distribution of the Late Pleistocene ground sloth genus Xibalbaonyx along the Mesoamerican Corridor.”, w Journal of South American Earth Sciences vol. 85:108–120 doi:10.1016/j.jsames.2018.05.004

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *